ZABYTKI I ATRAKCJE PRZYRODNICZE PÓŁNOCNEJ MAŁOPOLSKI

Podróż zarówno przez miejsca powszechnie znane, ale także i takie, które stojąc z dala od utartych szlaków skrywają w sobie niezwykły potencjał i piękno. Zwiedzamy wspaniałe miasta i miasteczka, ruiny zamków, wytworne pałace – a wszystko zanurzone w niezwykłej scenerii krajobrazu.

długość projektu: 11 dni

Sielankowe krajobrazy Niecki Niedziańskiej – gdzie przez podmokłe łąk dziesiątkami meandrów wieje się rzeka Nida, a ponad jej doliną wyrastają suche wzgórza gipsowe z roślinnością stepową – tworzą mało znane okolice Ponidzia. To kraina z długą i ciekawą przeszłością, o czy świadczą liczne interesujące zabytki średniowieczne: zwłaszcza w niegdyś jednym z najważniejszych grodów małopolskiego plemienia Wiślan, a dziś cichym miasteczku – Wiślicy. Dziś jednak ruch turystyczny skupia się w uroczym, nieduży uzdrowisku Busko-Zdrój, lecz warto odwiedzić także Pińczów, dawniej jeden z najważniejszych ośrodków polskich protestantów.

U STÓP CHĘCIŃSKIEJ WAROWNI

Zwysokości skalistego wzgórza, podwyższonego o wieżyce średniowiecznej fortecy, strzegli królewskich włości starostowie chęcińscy. U stóp zamku wyrosło miasteczko Chęciny, bogaty ośrodek górniczy, niegdyś większy niż pobliskie Kielce. Okoliczne wzgórza kryją nie tylko cenne kruszce, ale i cuda przyrody z krasową jaskinią Raj na czele. Dziś jednak większe znaczenie od Chęcin mają wielokrotnie ludniejsze Kielce – tu z kolei władali rozległymi majątkami ze wspaniałej rezydencji książęta-biskupi krakowscy. A nieco dalej na południe od Chęcin rozciągały się włości najstarszego na ziemiach polskich opactwa cystersów w Jędrzejowie.

GOŁOBORZA, KLASZTORY I STAROŻYTNA HUTA

Centralna i najwyższa część Gór Świętokrzyskich to Łysogóry – ich nazwa pochodzi od odkrytych głazowiska, pokrywających w wielu miejscach zbocza i zwanych gołoborzami. A nazwa całych gór jest świadectwem ogromnego niegdyś znaczenie klasztoru benedyktynów Świętego Krzyża na Łysej Górze – w średniowieczu najważniejszego miejsca pielgrzymkowego w całej Polsce, gdzie znajdowały się relikwie Krzyża Św. Ziemie świętokrzyskie to zresztą region, gdzie wyrosło wiele innych potężnych opactw, jak choćby Bernardynek ze Świętej Katarzyny u stóp Łysicy czy cystersów z Wąchocka. Góry Świętokrzyskie to dzięki skomplikowanej budowie geologicznej tereny, gdzie od tysięcy lat rozwijał się przemysł, bazujący na tutejszych surowcach – u stóp Łysej Góry w Nowej Słupi odkryto pozostałości dymarek, prymitywnych pieców do wytopu żelaza, a wiele wieków później wzdłuż rzeki Kamiennej wyrósł Staropolski Okręg Przemysłowy.

GDZIE KRZYŻ I TOPÓR W HERBIE

Rolnicza Ziemia Sandomierska to prawdziwy „matecznik” wielkich rodów magnackich. Do dziś można podziwiać ich imponujące fundacje, świadczące o bajecznym wręcz bogactwie. Wspaniałe zamki i pałace, cenne zabytki sakralne, wreszcie piękne zabytki Sandomierza – powstały dzięki koniunkturze na zboże, która w XVI wieku napędzała gospodarkę regionu. Nie brak tu jednak i starszych zabytków, świadków odległej przeszłości, jak późnoromańskie opactwo cystersów w Koprzywnicy, średniowieczne kościoły Sandomierza, romańska kolegiata w Opatowie czy kazimierzowskie mury obronne Szydłowa.

WIŚLANY PRZEŁOM

Wody wiślane w swym biegu ku morzu muszą przedrzeć się z rozległej Kotliny Sandomierskiej na niziny Mazowsza między wzniesieniami Wyżyn Małopolskiej i Lubelskiej. Tu, w okolicach uroczego, starego miasteczka – Kazimierza Dolnego – powstał dzięki temu malowniczy Małopolski Przełom Wisły. Z ruin zamku Kazimierza Wielkiego, wznoszących się ponad nazwanym jego imieniem miastem, widać nie tylko piękne, renesansowe zabytki tego ośrodka, ale i szeroko rozlaną rzekę oraz wznoszące się na jej drugim brzegu imponujący ruiny zamku magnackiego. Niedaleko stąd także do Puław, gdzie Czartoryscy rozpoczęli gromadzenie swych sławnych zbiorów muzealnych, a także do Czarnolasu, gdzie pod lipą zasiadał Jan Kochanowski…

NA WYŻYNIE LUBELSKIEJ

Wschodnia część Małopolski – obecne województwo lubelskie – to ziemie, gdzie Zachód spotyka się ze Wschodem. Symbolem tego spotkania jest sam Lublin, gdzie zawarto historyczną unię z Litwą, w wyniku której do Korony Polskiej włączone ogromne ziemie Rusi – niemal połowę dzisiejszej Ukrainy. Tu zobaczyć też można jeden z nielicznych na ziemiach polskich przykładów malarstwa bizantyjskiego, czyli wspaniałe freski w kaplicy zamkowej. Symbolicznym miejscem dla wielokulturowej Rzeczpospolitej Szlacheckiej jest też idealne miasto renesansowe – Zamość, dziś zabytek z listy UNESCO. Tu swe osobne dzielnice mieli katolicy, prawosławni i Żydzi, a nad wszystkimi swą opiekę roztaczali Zamoyscy.

aaaaaa

Przedstawione 11 etapów nie należy do końca utożsamiać z dniami. Dostosowując w poszczególnych dniach naszą jazdę do możliwości uczestników oraz ich potrzeb związanych ze zwiedzaniem, może się zdarzyć, iż etap pokryje się z dniem – jednak tak być nie musi.

• etap pierwszy Naszą podróż zaczynamy w Szydłowcu – pięknym średniowiecznym miasteczku, z którego kierujemy się do Wąchocka, gdzie znajduje się jeden z najcenniejszych zabytków klasztornych w Polsce – opactwo cystersów. Stamtąd podróżujemy przez Bodzentyn, Nową Słupię i Kielce aż do Chęcin.

• etap drugi Kierujemy się do Doliny Nidy, gdzie zwiedzamy trzy bardzo ciekawe miejsca: urocze miasteczko Pińczów, uzdrowisko Busko Zdrój oraz Wiślicę z monumentalną gotycką katedrą.

• etap trzeci Z samego ranka odwiedzamy kościół w Chotelu Czerwonym, a następnie przez Stopnicę, Rytwiany (klasztor kamedulski), Kurozwęki (piękny pałac Sołtyków), Szydłów (średniowieczne miasteczko otoczone murami) i Ujazd (monumentalny zamek Ossolińskich) jedziemy do Opatowa.

• etap czwarty Na naszej trasie piękny podominikański klasztor w Klimontowie, opactwo cysterskie w Koprzywnicy, wspaniały zamek w Baranowie Sandomierskim. Końcówka dnia w magicznym Sandomierzu.

• etap piąty Z Sandomierza podróżujemy przez Zaklików i piękne Lasy Janowskie do Ulanowa.

• etap szósty Odwiedzamy Leżajsk, w którym znajduje się obronny klasztor bernardynów, a następnie zamek w Łańcucie i pałac w Zarzeczu. Dzień kończymy w pięknym Jarosławiu.

• etap siódmy Na naszej drodze pałac Czartoryskich w Sieniawie, cerkwie w Kowalówce, Gorajcu i Łosińcu, kościół barokowy w Podklasztorze oraz Pałac Łosiów w Narolu. Naszym celem jest Zwierzyniec, w którym znajduje się barokowy kościół na wodzie pod wezwaniem Jana Nepomucena.

• etap ósmy Odwiedzamy słynny Szczebrzeszyn, a następnie Zamość – wzorcowe renesansowe miasto. Naszym celem są wspaniałe, monumentalne ruiny renesansowego pałacu w Krupem.

• etap dziewiąty Podróżujemy do wsi Borowica, skąd wzdłuż Wieprza docieramy do Łęcznej, a stamtąd do Lubartowa.

• etap dziesiąty Odwiedzamy pałac Zamoyskich w Kozłówce, a następnie zwiedzamy wspaniałą starówkę w Lublinie. Następnie przez Wojciechów udajemy się do Nałęczowa.

• etap jedenasty Ostatni dzień podróży to piękne krajobrazy przełomu Wisły w rejonie Kazimierza Dolnego; zwiedzamy piękne renesansowe miasto, a następnie przeprawiamy się przez Wisłę i docieramy do zamku w Janowcu. Końcowym punktem naszej podróży są Puławy.